%PM, %02 %615 %2017 %16:%Ιουν

Πεισίστρατος. Πολιτικός αναμορφωτής ή Τύραννος των Αθηναίων;

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

Ο Πεισίστρατοςήταν γόνος αριστοκρατικής και πλούσιας οικογένειας. Ο Πατέρας του λεγόταν Ιπποκράτης και η μητέρα του ήταν ξαδέρφη της μητέρας του Σόλωνα. Η καταγωγή του κρατούσε από την Πύλο και τον Νηλέα, είχαν δηλαδή τους ίδιους προγόνους με τη γενιά του Μεγάλου Βασιλιά Κόδρου και του Μελάνθου που στο παρελθόν αν και ξενοφερμένοι έγιναν βασιλιάδες της Αθήνας.

Έτσι για να μην ξεχαστεί η καταγωγή τους ο Ιποκράτης, ο πατέρας του, του έδωσε το όνομα του γιου του Νέστορα, του Πεισίστρατου.Απέκτησε συνολικά τέσσερα παιδιά, δύο από τη νόμιμη σύζυγό του, τον Ιππία και τον Ίππαρχο και δύο από την Τιμώνασσα τον Ιοφώντα και τον Ηγησίστρατο τον επονομαζόμενο Θέτταλο.

Το πολιτικό κλίμα που επικρατούσε στην Αθήνα την χρονική περίοδο που διήνυε την νεαρή του ηλικία ήταν ταραχώδες και γεμάτο εμφύλιες διαμάχες που λόγω των τεράστιων κοινωνικών ανισοτήτων είχαν φτάσει στα άκρα.

Όταν λοιπόν ο Πεισίστρατος βρισκόταν στην εφηβική του ηλικία ο Σόλωνας είχε εκλεγεί επώνυμος άρχων των Αθηνών και θέσπισε τη γνωστή νομοθεσία του και επέβαλλε τη Συσάχθεια. Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να κάνουν το πολίτευμα δημοκρατικό και ο λαός να ηρεμήσει έστω και προσωρινά.

Την δεκαετία που έλειπε ο Σόλωνας επειδή τα μέτρα που επέβαλε δεν ευχαρίστησαν πλήρως τους φτωχούς, που ήταν και οι πολυπληθέστεροι, αλλά ούτε και τους πλούσιους, οι διαμάχες αναζωπυρώθηκαν και ο καθένας προσπαθούσε με κάθε τρόπο να επιβάλλει την κυριαρχία του στους άλλους.

Στην Αθήνα εκείνη την περίοδο είχαν επικρατήσει τρία κόμματα που διεκδικούσαν την εξουσία.

1) Το κόμμα των "Παραλίων" που ήταν και το μετριοπαθέστερο, δηλαδή, κυρίως των εμπόρων με αρχηγό τον Μεγακλή του Αλκμέωνος και εντολέας της σφαγής των οπαδών του Κύλωνα, στον Ιερό Βωμό της Ακρόπολης.

2)Το κόμμα των Κάμπιων, οι οποίοι διέθεταν μεγάλη ακίνητη περιουσία, είχαν ως αρχηγό τον Λυκούργο και επιθυμούσαν την ολιγαρχία,και

3) Το κόμμα των Βουνίσιων δηλαδή των αγροτών και των βοσκών που είχαν ως αρχηγό τους τον Πεισίστρατο.

Αφού αυτό ήταν το κλίμα της εποχής, ο Πεισίστρατος, ο οποίος είχε ήδη διακριθεί στη μάχη της Νίσαιας και είχε γίνει πολύ αγαπητός λόγω της γενναιότητας που επέδειξε, μάζεψε εύκολα μεγάλο μέρος των πολιτών με το μέρος του με το πρόσχημα ότι θα γίνει προστάτης των αγροτών, των εργατών και των βοσκών, δηλαδή των πολλών και φτωχών. Στην πραγματικότητα όμως απέβλεπε στην Τυραννία.

Για να το πετύχει αυτό, το 560 π.Χ λέγεται πως αυτοτραυματίστηκε στο πόδι όταν τάχα πήγαινε στους αγρούς και παριστάνοντας τον πανικόβλητο μετά από υποτιθέμενη επίθεση εχθρών οι οποίοι μάλιστα αποπειράθηκαν να τον σκοτώσουν, μπήκε στον δήμο και ζητούσε από τον λαό να του δώσει μία σωματοφυλακή που θα τον προστατέψει και θα το βοηθήσει στον αγώνα κατά των κακών πλούσιων ολιγαρχικών.

Ο λαός τον πίστεψε και του έδωσε 50 από τους καλύτερους άντρες του που ονομάσθηκαν ροπαλοφόροι γιατί κρατούσαν ξύλινα ραβδιά και οι ίδιοι έπειτα εξελίχθηκαν σε πιστό στρατό του Πεισίστρατου και ξεσηκώθηκαν μαζί του καταλαμβάνοντας την Ακρόπολη.

Ο μόνος που κατάλαβε τον πραγματικό του σκοπό και τον λόγο για τον οποίο χρειαζόταν τους σωματοφύλακες ήταν ο σοφός Σόλωνας, όπου παρά το γήρας του και το κλίμα τρομοκρατίας που επικρατούσε στην Αθήνα τον διέψευσε αμέσως και ευθαρσώς ενώπιον του λαού χωρίς όμως να πείσει κανέναν και έπειτα κατέβαινε κάθε μέρα στην αγορά και παρότρυνε τους πολίτες να αντισταθούν στην Τυραννία και να υπερασπιστούν με κάθε τρόπο την Δημοκρατία. Δεν πρόλαβε όμως να ολοκληρώσει το έργο του και μετά από λίγο καιρό πέθανε από φυσικά αίτια.

Έτσι λοιπόν ο Πεισίστρατος κατάφερε να γίνει Τύραννος των Αθηνών παραπλανώντας τους πολίτες στην πράξη όμως, ούτε τις αρχές που υπήρχαν πείραξε ούτε να άλλαξε τους θεσμούς. Επίσης είναι από τους λίγους Τυράννους που κατάφερε να κυβερνήσει με σεβασμό προς τους νόμους χωρίς στην πραγματικότητα να μοιάζει με Τύραννο.

Μετά από πέντε χρόνια από την εγκαθίδρυση της Τυραννίας, δηλαδή το 555 π. Χ οι στασιαστές του Μεγακλή και του Λυκούργου, έριξαν από την εξουσία τον Πεισίστρατο εξαναγκάζοντας τον να φύγει από την Αθήνα. Οι μοίρες όμως δεν είχαν προβλέψει η φυγή του να είναι οριστική και να εξαφανιστεί ο Πεισίστρατος από την πολιτική σκηνή της Αθήνας, το αντίθετο μάλιστα έμελλε να την επηρεάσει πολύ και χαραχθεί με ανεξίτηλα γράμματα το όνομά του στις σελίδες της αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας.

Επειδή η συνωμοσία ανεβάζει κυβερνήσεις όμως η διχόνοια τις ρίχνει δεν άργησαν πολύ και αυτοί να φαγωθούν μεταξύ τους και ο Μεγακλής ο οποίος ανήκε στο γένος των Αλκμεωνιδών που ήξερε από πολιτικούς ελιγμούς πρότεινε στον εξόριστο Πεισίστρατο να πάρει για γυναίκα του την κόρη του με αντάλλαγμα να τον κάνει πάλι Τύραννο.
Ο Πεισίστρατος δέχτηκε την πρόταση αμέσως, μηχανεύτηκε όμως και ένα σχέδιο που θα έκανε την επιστροφή του ευκολότερη:

Στο δήμο της Παιανίας ζούσε μια γυναίκα που το όνομά της ήταν Φύη, η οποία φημιζόταν για το μεγάλο της ύψος και την ομορφιά της. Λέγεται σύμφωνα με τον μύθο πως την γυναίκα αυτή, αφού της έδειξαν πως να συμπεριφέρεται, την έντυσαν κατάλληλα και της είπαν να υποκριθεί την Θεά Αθηνά που θα προμηνύει τον ερχομό του Πεισίστρατου και που θα συμβουλεύει τους Αθηναίους να τον δεχτούν με τιμές.

Όταν με το τρόπο που είπαμε πήρε πίσω την τυραννίδα ο Πεισίστρατος με τη συμφωνία που είχε κάνει με τον Μεγακλή επειδή ο ίδιος είχε ήδη μεγάλα αγόρια και υπήρχε για τους Αλκμεωνίδες η φήμη πως ήταν ακόμα καταραμένοι δεν ήθελε να αποχτήσει από την καινούργια του γυναίκα παιδιά και έσμιγε μαζί της παρά φύση για να μην αφήσει απογόνους από το καταραμένο γένος των Αλκμεωνίδων.
Το γεγονός αυτό το κρατούσε η γυναίκα του στη αρχή κρυφό, όμως ύστερα, είτε γιατί την πήρε από λόγια η μάνα της είτε όχι, της το λέει και έπειτα αυτή το λέει στον άνδρα της, τον Μεγακλή. Εκείνος το πήρε βαριά που τον ατίμαζε ο Πεισίστρατος και πάνω στον θυμό του τα ξαναβρήκε με τον πολιτικό του αντίπαλο τον Λυκούργο.

Μόλις ο Πεισίστρατος έμαθε τι σχεδίαζαν εις βάρος του σηκώθηκε και έφυγε από τη χώρα με όλους τους δικούς του και προσπάθησε προσπάθησε να πάρει πίσω την εξουσία και να κυβερνήσει μια για πάντα την Αθήνα. ΄
Έτσι άρχισε αμέσως να μαζεύει χρήματα και δωρεές από τις πόλεις που κατά κάποιο τρόπο του ήταν υπόχρεες με την Θήβα να δίνει τα περισσότερα.

Ξεκίνησε από την Ερέτρια και γύρισε πίσω στην Αθήνα μέσα στον ενδέκατο χρόνο. Πρώτα πρώτα κυρίευσε τον Μαραθώνα και στο τέλος νίκησε τους αντιπάλους του κοντά στον Ναό της Παλλινίδος Αθηνάς. Έτσι εξασφάλισε την Τυραννική εξουσία και αμέσως μετά κατέλαβε τη Νάξο.

Κατά αυτό τον τρόπο λοιπόν εγκαθίδρυσε την τυραννία του ο Πεισίστρατος και κυβέρνησε την πόλη με μετριοπάθεια σεβόμενος τους νόμους παρά το γεγονός ότι ήταν Τύραννος και μπορούσε να τους παραβιάσει όποτε ήθελε.

Θεωρούταν από τους αρχαίους φιλάνθρωπος, ήπιος και επιεικής προς τους ενόχους, ενώ ταυτόχρονα θεωρούταν και ένας σοβαρός πολιτικός μεταρρυθμιστής. Μια σημαντική μεταρρύθμιση ήταν η προκαταβολή του μισθού των πτωχών ως δάνειο για την εργασία τους με τέτοιο τρόπο ώστε να συντηρούνται κυρίως από την καλλιέργεια της γης. Και αυτό το έπραξε κυρίως για δύο λόγους:
1) για να βρίσκονται διασκορπισμένοι στην εξοχή εκτός της πόλεως ώστε να μην μπορούν να ασχολούνται με τις υποθέσεις του κράτους αφού θα έχουν οικονομική επάρκεια και θα είναι προσκολλημένοι στη δουλειά τους, και
2) με αυτόν τον τρόπο αυξήθηκαν και τα έσοδα του κράτους γιατί εισέπραττε φόρο από τα προϊόντα. Για αυτό το σκοπό, ήτοι την είσπραξη των εσόδων, διόρισε και τους δικαστές των δήμων.
Ως ηγέτης σκοπούσε να μην στενοχωρεί τον λαό του, απεναντίας του εξασφάλιζε πάντα την ειρήνη και φρόντιζε για την ησυχία του.
Σε όλα ήθελε να κυβερνά σύμφωνα με τους νόμους χωρίς να κρατεί κανένα πλεονέκτημα για τον εαυτό του. Κάποτε μάλιστα που κατηγγέλθη για ανθρωποκτονία ενώπιον του Αρείου Πάγου ο ίδιος παρουσιάστηκε για να απολογηθεί αλλά ο μηνυτής φοβήθηκε και δεν ήρθε.
Έμεινε στην εξουσία πολύ καιρό και επανερχόταν με ευκολία γιατί και με την πλειοψηφία των ευγενών ήταν συμφιλιωμένος αλλά και με τους φτωχούς, γιατί τους εξυπηρετούσε στις δουλείες τους.
Έτσι κατάφερνε να είναι αρεστός και στις δύο πολιτικές παρατάξεις και να κυβερνήσει την Αθήνα όσο το δυνατόν γινόταν δικαιότερα επιδιώκοντας την ειρηνική συμβίωση και συμφιλίωση μεταξύ των πολιτών.

Ο Πεισίστρατος πέθανε το 528 π.Χ ευτυχισμένος λόγω του προχωρημένου τη ηλικίας του από βαθιά γεράματα.

Διαβάστηκε 82 φορές Τελευταία τροποποίηση στις %PM, %02 %618 %2017 %16:%Ιουν